Sau hàng chục lần gọi điện, tôi mới gặp được “ngư ông” Ba Thoại ở làng chài Phú Lạc, xã Hòa Hiệp Nam (huyện Đông Hòa), người đã hàng chục lần cứu giúp ngư dân và ghe thuyền gặp nạn. Lý do khó gặp “ngư ông” là bởi điện thoại vừa kết nối là nghe từ đầu bên kia điện thoại có tiếng máy của tàu thuyền nổ xình xịch trên sóng nước ồn ã.

CỨU NGƯỜI

Rẽ vào con đường đất cát ở cuối xóm chài Phú Lạc, chúng tôi tìm đến nhà của “ngư ông” Nguyễn Văn Thoại ở gần bến cá. Người chỉ đường bảo: Đó là nhà của ông Ba Thoại, chuyên cứu người và lai dắt ghe thuyền bị nạn. Nghe tôi hỏi chuyện, Ba Thoại khiêm tốn bảo: “Gặp người bị nạn cứu giúp là việc bình thường. Đó là lương tâm làm người mà, đừng biểu tôi kể”. Song, biết ở ông có cái tâm tính thương người, tôi đã cố năn nỉ...

Ông Thoại mở đầu câu chuyện bằng ký ức khó quên về một buổi chiều cuối tháng 11/2006. Ngày hôm ấy biển động rất dữ. Sau chuyến đánh bắt, chiếc thuyền trên đường trở về đã tròng trành bởi no cá. Đang tập trung tinh thần để lái, đưa thuyền về bến, chợt linh cảm, phía trước có ai đó kêu cứu. Ba Thoại quyết định cho tàu chạy tiếp về phía trước. Thuyền chạy khoảng 10 phút, ông nhìn thấy rõ có bóng người ngồi trên một chiếc vỏ lườn, dùng chiếc áo phất mạnh làm hiệu. Trong nhập nhoạng buổi chiều dần tối, sóng dội liên hồi, ông giữ vững tay lái đưa phương tiện đến gần chiếc thuyền bị nạn. Lúc cập mạn, thấy một người đàn ông lớn tuổi cùng hai đứa nhỏ quỳ thụp xuống, chắp tay lạy liên hồi. Giây lát, ông Thoại thả chiếc thúng chai xuống, đưa họ leo lên tàu cá của mình rồi nhanh chóng quay vào bờ. Người đàn ông lớn tuổi cho anh biết, ba cha con sống ở làng chài Vũng La (huyện Sông Cầu). Họ xuống thuyền từ đêm hôm trước, ra giữa biển thì thuyền bị chết máy. Biển động mạnh, sóng đánh đứt dây neo nên trôi vào tận đây. Hai đứa nhỏ vừa kể vừa mếu máo: “Có gặp ba, bốn chiếc thuyền lớn đi qua, cả ba cha con cố gắng phất tín hiệu xin cứu nhưng họ bỏ đi luôn. Với con sóng mạnh như thế này, con biết trong đêm nay, chắc chắn thuyền sẽ bị chìm”.

Cũng năm ấy, khoảng năm giờ chiều một ngày cuối tháng 12, chiếc thuyền của Ba Thoại ra khơi đánh bắt… Vào đến vùng biển Vạn Ninh (Khánh Hòa), từ khu vực gần đảo Chà Là vọng nghe tiếng người kêu cứu. Ba Thoại hướng tàu chạy về phía đảo, nhìn thấy hai người ở trên một chiếc thuyền đang cố hết sức phất các tín hiệu cầu cứu. Sóng lớn đánh phủ cả mạn thuyền, đôi lúc như muốn nhấn chìm mất hút chiếc thuyền. Ba Thoại cho phương tiện chạy nhanh đến cập sát bên thuyền, vớt người bị nạn lên và chở vào bờ. Xong việc, ông quay thuyền ra biển để tiếp tục chuyến đánh bắt. Hai lần đó cứ ám ảnh Ba Thoại mãi. Nhiều khi ngẫm nghĩ lại, ông vẫn rùng mình. “Biển mùa động sóng gió dữ dằn mà thuyền họ thì quá nhỏ, lại bị phá nước... Nếu lúc đó mình bỏ mặc, không đến cứu, chắc chắn họ không bao giờ trở về được nữa”- Ba Thoại nói.

KHÔNG TÍNH TOÁN THIỆT HƠN

Không chỉ cứu người lúc nguy cấp, hàng chục lần Ba Thoại trực tiếp lai dắt, cứu kéo tàu thuyền bị nạn ngoài biển vào bờ. Anh Nguyễn Học, chủ một phương tiện bị nạn năm 2008 đã được Ba Thoại lai dắt vào bờ, kể: “Lần ấy, thuyền của tôi trúng lớn mẻ cá ồ. Khoảng bốn, năm giờ chiều, đang trên đường về thì thuyền bị gãy tay láp, không sửa được. Tôi mở máy bộ đàm gọi cầu may có ai ở gần nhờ đến cứu giúp. Khi đó thuyền của Ba Thoại cũng mới vừa xuất bến ra biển, hai chiếc cách nhau đến 10 hải lý. Vậy mà nghe tin, Ba Thoại cho tàu chạy đến.

Trời dần tối, sóng to gió lớn, thuyền lại đầy cá, đoạn đường vào bờ còn xa nên việc lai dắt gặp khó khăn. Hai anh em quyết định dắt phương tiện của tôi chạy vào đảo để trú tránh. Sau đó, Ba Thoại vẫn đi tiếp chuyến biển đêm. Sáng ra, anh quay lại đảo và lai dắt thuyền tôi vào bờ. Chuyến biển đó, Ba Thoại chỉ vừa lấy đủ tổn, song anh không hề phàn nàn mà ngược lại luôn động viên tôi cố gắng sửa thuyền để nhanh trở lại biển.

Theo ông Học và nhiều bà con ở làng biển Phú Lạc, trong ba năm qua, đã có hàng chục tàu thuyền gặp sự cố trên biển được Ba Thoại cứu giúp. Tiền dầu bỏ vào mỗi lần lai dắt có thể từ vài trăm ngàn đến cả triệu. Thế nhưng, khi người gặp nạn đề nghị Ba Thoại nhận lại phần tiền dầu bỏ ra đi kéo thuyền, không những từ chối mà còn được Ba Thoại động viên: Đưa được thuyền về an toàn là điều mừng nhất. Tiền ấy để anh em dồn vào sửa chữa lại tàu thuyền để còn tiếp tục đi biển.

Trung tá Phan Thanh Thuật, Chính trị viên Đồn Biên phòng 356 cho biết: Năm 2004, được sự hỗ trợ của đồn, thôn Phú Lạc thành lập tổ tàu thuyền an toàn và Ba Thoại được anh em tín nhiệm bầu làm tổ trưởng. Mấy năm qua, với vai trò người cầm lái, Ba Thoại đã vận động các anh em trong tổ đi biển theo từng nhóm để sẵn sàng hỗ trợ, giúp nhau khi gặp khó khăn. Khi gặp luồng cá trong chuyến đánh bắt, anh em trong tổ điện đàm cho nhau để cùng tham gia đánh bắt. Nhờ vậy, mấy năm gần đây, các thành viên trong tổ tàu thuyền an toàn của Ba Thoại đều có thu nhập vài chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng/năm.

NGỌC VÂN