Cứ mùa hè đến, tôi lại nhớ đến món  rau má trong những bữa cơm gia đình ở quê tôi. Mẹ vẫn bảo: “Rau má lành lắm, mát lắm. Các con ăn vào cho giải nhiệt cơ thể, lại chữa được nhiều bệnh tật”. Thế là chiều nào mấy anh em tôi cũng vác rá chạy khắp cánh đồng hái những bụi rau má xanh non còn thơm cả mùi của đất.

Rau má. - Nguồn: hanoimoi

- Rau má thường xuất hiện ở những nơi ẩm ướt. Chúng mọc lan trên mặt đất, lá trông giống như những đồng tiền được xếp nối tiếp nhau, phiến lá có gân dạng lưới hình chân vịt. Hoa mọc ở kẽ lá, xinh xinh, cánh có màu đỏ hoặc tía. Người ta cho rằng rau má có tác dụng sát trùng giải độc, thanh nhiệt lương huyết. 

Ngày trước, cả làng tôi từ người già đến trẻ con ai cũng nghiện ăn rau má. Mà cũng kỳ lạ, rau má mọc sao mà nhanh thế, cứ hái hết cánh đồng phía bên này thì cánh đồng phía bên kia rau lại mọc xanh mơn mởn. Người dân quê tôi chỉ có một món duy nhất với rau má là ăn sống. Bọn trẻ chúng tôi cứ ra đồng hái chưa đầy rá là đã cảm nhận mùi hành phi cà chua thơm lừng. Đấy là thứ nước chấm tuyệt ngon để ăn cùng rau má. Cho đến bây giờ, tôi vẫn không quên được cái vị bùi bùi của rau má sống quyện với độ ngậy của hành mỡ. Mấy anh em chúng tôi vừa tranh nhau chấm rau vừa cười khanh khách. Mới đấy mà hơn mười năm đã trôi qua! Bây giờ, mỗi lần đi xa trở về vào đúng mùa rau má mọc,  thể nào tôi cũng đòi mẹ “đãi” bằng một rổ đầy rau má sống. Đấy là thứ hương vị quê hương đặc trưng nhất trong tôi.

Sau này tôi biết rằng ở miền Nam nước ta, rau má còn được trồng để làm rau ăn và nước giải khát. Họ chọn cả cây, rửa sạch, xay nhuyễn với nước dừa. Loại nước giải khát này rất phổ biến. Canh rau má là món ăn được người miền Nam rất ưa chuộng, nhiều người ăn quen đâm nhớ.

Chỉ là một loại rau, thân bé nhỏ mọc lan trên mặt đất, nép mình giữa những cánh đồng bạt ngàn nhưng rau má đã đem lại cho cuộc sống một hương vị rất riêng, bổ ích cho sức khỏe. Rau má còn gợi trong tôi bao kỷ niệm về một miền quê, một mái ấm gia đình và những tháng năm thơ ấu với những chiều vác rá ra đồng…

VŨ THỊ HUYỀN TRANG