Chủ Nhật, 25/08/2019 10:03 SA
“Làng cát” vươn mình
Thứ Tư, 01/04/2015 11:00 SA

Một góc thị trấn Hòa Hiệp Trung hôm nay - Ảnh: L.PHONG

Cát và những “vú cát” nóng bỏng bên chân sóng. Nơi “vành đai trắng” trắng cát bay cát nhảy. Nơi với “xóm Rẫy còi ăn hũ mắm dòi/có ba bông bí cũng đòi đi phiên”… Giờ thì dọc dài nơi đây biến thành những rừng xép, rừng ngang xanh ngát, những công trình, nhà máy và các khu dân cư đông đúc. Giờ thì xóm Rẫy nổi tiếng là đất học với nhiều, rất nhiều cử nhân, kỹ sư, tiến sĩ. Những người dân “ba lò” mặn mà biển cả đã hun đúc tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ; đột phá phát triển một “thương cảng” trên bến dưới thuyền tấp nập; dày công dựng xây một thị trấn Hòa Hiệp Trung (huyện Đông Hòa) sầm uất, nhà nhà chen xô mặt phố.

 

Hòa Hiệp trải dài trên 10km dọc biển với những tên đất, tên làng Uất Lâm, Mỹ Hòa, Phước Lâm, Thạnh Lâm, Phú Nhuận, Phú Hiệp, Thọ Lâm, Đa Ngư, Phú Lạc. Theo cựu binh Nguyễn Hữu Tân, đây là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, được tuyên dương là xã Thành Đồng trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước; tuyên dương du kích xã Hòa Hiệp anh hùng; nhân dân và Ban An ninh xã Hòa Hiệp anh hùng; và 4 người con anh hùng trên xã anh hùng, gồm Nguyễn Đức Quân, Lương Tấn Thịnh, Trần Kiệt, Lê Trung Kiên. Hòa Hiệp nằm nơi vành đai Mỹ và Nam Triều Tiên chiếm đóng nên sau Ngày giải phóng 1/4/1975 hoàn toàn là “vùng trắng” về cơ sở hạ tầng, dân cư thưa thớt. Nhưng sau 40 năm dựng xây, Hòa Hiệp đã tạo nên sự chuyển biến mạnh mẽ, phát triển toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Hòa Hiệp được tách ra thành thị trấn Hòa Hiệp Trung và 2 xã Hòa Hiệp Bắc, Hòa Hiệp Nam). Giờ đây chỉ riêng thị trấn Hòa Hiệp Trung thành lập đến 8 khu phố…

 

Ông Lê Minh Thùng luôn tự hào khoe bằng khen về thành tích học tập của con trai Lê Minh Phiếu - Ảnh: L.PHONG

 

TỪ “BA LÒ” RA… BA PHỐ

 

Ngã ba thị trấn. Lần khần mãi tôi vẫn chưa tìm ra đường qua khu phố Phú Thọ 1. Một chị bán hàng ở đầu chợ chỉ tay đi về phía biển. Miền cát trắng, nơi tôi đã từng cùng lớp lớp học sinh THPT tham gia trồng cây phi lao chắn gió, giờ hóa lạ lẫm. Ngẫm mình lạc hậu, gần 30 năm rồi còn gì. Thì đây, trước mặt xe cộ qua lại ầm ào trên những con đường bê tông thẳng tắp; nhà cao tầng mọc lên san sát, có cả những Vila, những biệt thự sang trọng; những ngôi trường bề thế để “vun trồng” cả vạn học sinh… Tỉnh Phú Yên đã “trải thảm đỏ” thu hút nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư hạ tầng, phân xưởng nhà máy, khu công nghiệp… trên vùng cát khô khốc chạy dài hơn 10 cây số ven bờ biển này. Thay “áo mới” cho những “vú cát” xác xơ ngày nào thành “làng công nghiệp” hiện đại, văn minh! Tự hào biết bao trước một đổi thay diệu kỳ của làng cát!

 

Tôi gặp lão ngư Trà Chí Thu (65 tuổi, ở khu phố Phú Thọ 1), Chủ tịch Nghiệp đoàn Nghề cá thị trấn Hòa Hiệp Trung, thảnh thơi… chơi chim hót trước biển. Ông không giấu nổi niềm vui, nói: Ngày trước tôi bám “lò kho cá” khổ quá. Bây giờ cuộc sống khá giả, con cháu đi làm khu công nghiệp, làm chủ con tàu vươn khơi xa. Tôi “điều khiển” nghiệp đoàn từ xa, nên rảnh tay rảnh chân vui thú điền viên, bầu bạn cùng chim muôn. Người của… phố mà!

 

- Ông nói sống bám “lò kho cá” nghĩa là sao? - Tôi hỏi.

 

- Thật ra đó là làm nghề trụng cá. Dù chúng tôi làm nghề biển bằng xuồng nan chèo chống, kéo lưới tay nhưng biển giả cá vô kể. Trong khi không có hệ thống đông lạnh bảo quản cá như bây giờ nên đành trụng cá chín, ví dụ như cá ồ trụng để chạy chợ bán.

 

- Có phải địa danh “ba lò” ra đời từ đó?

 

- Đúng rồi, trước dân cư thưa thớt, chỉ có ba chòm xóm làm được ba lò trụng cá ở làng biển này. Làm riết rồi gọi dân lò 1, lò 2, lò 3.

 

- Dân “lò” ló khôn, làm ăn hơn hẳn các nơi khác?

 

- Lò trụng cá thịnh vượng một thời rồi cũng ế ẩm và “đóng kho”! Bà con phát triển nghề cá hiện đại, xuất khẩu hải sản đông lạnh doanh thu cao. Nhà nhà khá giả. Và cái tên “dân lò” mai một dần. Bây giờ, “ba lò” thành ba khu phố sầm uất, gồm các khu phố Phú Thọ 1, Phú Thọ 2, Phú Thọ 3 và phát triển thêm khu phố Phú Thọ.

 

Trưa một ngày nắng vàng ươm mật. Từ nhà ông Trà Chí Thu, tôi phóng xe rong ruổi qua những khu phố mới. Ở đây, phố xá sạch đẹp. Thời mở cửa, thời “quy hoạch chia lô” đang lên ngôi ở thị trấn Hòa Hiệp Trung. Cùng lúc tan trường, học sinh tiểu học túa ra đông đúc, hớn hở chờ cha mẹ đón về. Phía xa, cả ngàn công nhân tan ca, rời phân xưởng trong khu công nghiệp để đi ăn. Ngư dân Lưu Bá Lục, bộc bạch: “Trước đây, đời sống nông nhàn, lao động dôi dư, dân làng cát rủ nhau đi làm thuê làm mướn khắp nơi trong nước. Nhưng bây giờ công việc đồng áng, mùa gặt lúa, mùa tôm, cá dường như nhường lại cho lớp người cao tuổi, còn nam nữ thanh niên khỏe trẻ ở đây đều vào làm việc trong Khu công nghiệp Hòa Hiệp. Rồi nhà cửa quanh khu công nghiệp mọc lên san sát với nhiều dịch vụ phục vụ tiêu dùng tiện lợi. Nhịp sống công nghiệp đang thật sự hiện hữu nơi “làng cát”!

 

Tôi vòng ra nơi biển, nơi bến cá tấp nập tàu thuyền. Cá nục, cá ồ khiêng từ các tàu “rẩu nước” (mua cá trên biển) vào bày la liệt trong bến. Người khuân, kẻ vác hồ hởi đưa cá đi cân, vận chuyển tiêu thụ ở các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, TP Hồ Chí Minh… Ở đây có nhiều “tập đoàn rẩu nước” hùng mạnh và nổi tiếng. Lão ngư Bùi Thành, trưởng lạch lò 3 (gồm hai thôn Phú Thọ 1 và Phú Thọ 3), cho biết, những năm gần đây “đội” tàu thuyền của lạch này phát triển mạnh trên 240 chiếc, chiếm khoảng 50% tổng số tàu thuyền của thị trấn. Trong số đó có trên 60 chiếc tàu thuyền với công suất từ 60CV đến 450CV chuyên làm nghề “rẩu nước”. Hải sản khai thác chủ yếu bằng cản ni lông, lưới rút trủ, rút ngày, cước ồ, thu… được các tàu “rẩu nước” mua ngay trên biển chuyển vào bờ trong thời gian ngắn nhất. Hầu hết tàu “rẩu nước” đều trang bị hệ thống đông lạnh hiện đại để bảo quản cá, nên cá ở đây thuộc hàng cá tươi nhất trong tỉnh. Nhiều hộ ngư dân ăn nên làm ra, sắm từ 2-4 chiếc tàu có công suất lớn, như hộ ông Nguyễn Hữu Tỉnh, Trần Lợi, Ngô Văn Thọ… “Có thể nói, tiếng tăm cá tươi Phú Thọ 3 đã lan xa ra ngoài tỉnh, thu hút hàng chục doanh nghiệp đến đây xây dựng cơ sở chế biến hải sản xuất khẩu, thành lập trại cá, tranh nhau mua cá, mực. Mỗi ngày cũng có hàng chục tàu thuyền của ngư dân ngoài tỉnh đánh bắt được nhiều cá tươi ở vùng biển Phú Yên vào cập bến cá này để tiêu thụ sản phẩm với giá cao”, ông Bùi Thành nói.

 

Nghề thủy sản đang phát triển mạnh ở Phú Thọ 3 - Ảnh: N.LƯU

 

XÓM RẪY - LỪNG LẪY ĐẤT HỌC

 

Dù làm nghề nông hay nghề biển và thường xuyên sống ở nơi “đầu sóng ngọn gió”, nhưng đa số người dân ở Hòa Hiệp Bắc, Trung, Nam, đều đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo cho con cái ăn học thành tài, luôn hun đúc tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ. Giờ thì ở xóm Rẫy, thôn Phú Hòa (thị trấn Hòa Hiệp Trung) nổi tiếng là đất học với nhiều, rất nhiều cử nhân, kỹ sư, tiến sĩ. Ông Nguyễn Ngọc Chấn ở xóm Rẫy, nguyên Phó chủ tịch UBND huyện Đông Hòa, Chủ tịch Hội Khuyến học huyện Đông Hòa, cho hay, ngày trước xóm Rẫy chỉ có vài mươi ngôi nhà tranh vách liếp liêu xiêu trên dãi cát nóng bỏng; bà con chỉ trồng được dây bầu bí, cây sắn. Vậy nên lâu rồi người đời có câu:

 

Xóm Rẫy còi ăn hũ mắm dòi

Có ba bông bí cũng đòi đi phiên

 

Nhưng hơn 20 năm trở lại đây, dân ở xóm Gò, cây rổi kéo về xóm Rẫy xây dựng nhà cửa đông đúc và làm nghề biển, khai hoang trồng trọt đạt hiệu quả. Từ đó, nhà nhà đều đầu tư cho con cái học hành. Theo ông Trần Phú Sơn, Chủ tịch UBND thị trấn Hòa Hiệp Trung, hiện ở xóm Rẫy có đến 7 người đỗ đạt tiến sĩ.

 

Cựu binh Lê Minh Thùng (thương binh 21%) vốn nghèo rớt mồng tơi ở xóm Rẫy. Nhưng ông Thùng chịu thương chịu khó làm ruộng, trồng mì, nuôi heo… để có kinh tế nuôi dạy 4 đứa con học đại học và tiến sĩ. Dù cuộc sống vẫn còn vất vả, đang ở trong ngôi nhà nhỏ xây dựng từ năm 1990 đã xuống cấp, nhưng ông Thùng luôn hạnh phúc, vui vẻ và tự hào vì những đứa con học thành tài. Buổi trưa, ông Thùng lấy tấm bằng khen của con trai Lê Minh Phiếu và khoe với tôi: “Thằng Phiếu học giỏi nhất nhà. Sau khi tốt nghiệp tiến sĩ tại Pháp, nó trở về Việt Nam và thành lập văn phòng luật sư tại TP Hồ Chí Minh. Cuộc đời tôi vậy là viên mãn lắm rồi cháu à!”.

 

Ở “xóm tiến sĩ”, tôi cũng gặp bác Huỳnh Của - người nuôi 5 đứa con tốt nghiệp đại học và tiến sĩ y khoa. Sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng, 4 anh em trai đều hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ, bác Của nghỉ học sớm để lo kinh tế với cha mẹ, rồi cưới vợ, đi khai hoang đất, làm bạn tàu cá… vất vả trăm bề để lo cuộc sống gia đình. Ông Của bộc bạch: “Thế hệ chúng tôi lam lũ lắm rồi, phải ráng lo cho sấp nhỏ thoát cảnh quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Hiện đứa con Huỳnh Văn Khoa đã lấy bằng tiến sĩ y khoa và làm Phó khoa Nội xương khớp Bệnh viện Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh”.

 

Còn và còn rất nhiều gia đình như ông Huỳnh Của, Lê Minh Thùng đã tạo nên một vùng đất học xóm Rẫy lừng lẫy. Khi chia tay “làng cát” Hòa Hiệp, ông Trần Phú Sơn, Chủ tịch UBND thị trấn Hòa Hiệp Trung, vui vẻ nói với chúng tôi: “Kinh nghiệm từ đất học xóm Rẫy, chúng tôi chú trọng sự nghiệp trồng người, phát động toàn dân học tập. Hiện Hội Khuyến học của thị trấn hoạt động mạnh nhất ở huyện Đông Hòa trong việc vận động con em học tập, gia đình hiếu học. Thị trấn đã ưu tiên đầu tư mạnh cơ sở hạ tầng, chất lượng học tập cho Trường THCS Lương Tấn Thịnh, các trường tiểu học số 1; 2; 3 và các trường mầm non…”.

 

“Làng cát” đang thật sự lột xác ấm no, văn minh, thịnh vượng!

 

NGUYÊN LƯU

BÌNH LUẬN
Mã xác nhận:



Nhập mã:

  
Loại Mua Bán
Đvt: triệu đồng/lượng
  
THỜI TIẾT
LIÊN KẾT
Trang thông tin điện tử Báo Phú Yên - Địa chỉ: http://www.baophuyen.com.vn
Cơ quan chủ quản: Tỉnh ủy Phú Yên - Giấy phép hoạt động báo chí in số 1958/GP-BTTTT ngày 23 tháng 11 năm 2011
Giấy phép thiết lập trang tin điện tử tổng hợp trên mạng internet số: 22/GP-TTĐT ngày 27 tháng 3 năm 2015
Phó Tổng biên tập phụ trách: Đào Phạm Hoàng Quyên
Tòa soạn: 62 Lê Duẩn, phường 7, TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên
Điện thoại: (0257) 3841519, (0257) 3842488 - Fax: (0257) 3841275 - Email: toasoandientu@baophuyen.com.vn
Ghi rõ nguồn "Trang thông tin điện tử Báo Phú Yên" khi sử dụng thông tin từ website này
Trang chủ | Toà soạn | Quảng cáo | Đặt báo | Liên hệ
Bản quyền 2005 thuộc Báo Phú Yên Online
Thiết kế bởi nTek